Atatürk Okulu > Kitaplık
21-02-2018
CUMHURİYET VE ATATÜRK KONULU ÇOCUK KİTAPLARI ÜZERİNE NOTLAR

- İlköğretim 1 ile 3. sınıf öğrencilerine Çanakkale ve Kurtuluş Savaşları ile Atatürk'ün yaşamı ve devrimlerinden oluşan seri yazan, Atatürk'ün hayatın içindeki yerini anlatmaya çalıştığını dile getiren yazar SEVGİ TANRISEVER diyor ki: 

''Fotoğraflarına baktığımda, Atatürk'ün pırıl pırıl yanan gözlerinde gördüğüm çocuk çok hoşuma gitmişti. Yaptığım araştırmalarda Atatürk'ün içinde gerçek bir çocuk bulunduğunu ve çocukları da çok sevdiğini gördüm. Çocuklara, Atatürk'ün bu yönünü anlatmak istedim. Atatürk'ün çocuk sevgisi, çocukluğu ve gençliğini yazdım.

'Atatürk diyor ki' başlıklı öykülerimde, Büyük Önder'in güzel sözleri üzerinden anlatmak istediklerini kaleme aldım. 'Atatürk'ü Gördüm' isimli kitabı yazdım. Ardından, 'Atatürk Bana Dedi Ki' geldi, şu an serinin üçüncü kitabı 'Atatürk Çocuk Olmuş' tamamlanmak üzere.'' 

[Cumhuriyet, 26.2.2010]

**

- Mehmet Tanju Akerman, Mustafa Kemal Atatürk: Cumhuriyet Çocuğu Gözünde, Siyah Beyaz Yayınları, İst., 2009, 220 s.

Çağını ve dünya konjonktürünü, o günün koşullarında dakika dakika izlediğini, tüm kararlarında buradan yola çıktığını, kararını vermeden arkadaşları ve konunun uzmanları ile tartıştığını, sonra kararını verdiğini gördüm. Kemalizm diye bir doktrin ortaya koymadığını, ama bir önder olduğunu, çağını yakalamanın reçetesini bize bıraktığını, ölümünden sonra Kemalizm, daha sonra da Atatürkçülük diye bir kavramın yaratıldığını, bu yaratılan kavramda Mustafa Kemal'in dondurulduğunu tespit etim.

Adını “Mustafa Kemal" olarak kullanmayı uygun gördüm, çünkü yaşadığı dönemde halk ona "Mustafa Kemal Paşa" diyordu ya da kısaca "Gazi Paşa"… Mustafa Kemal Paşa üstüne, çok daha fazla inceleme ve araştırma yapılmalı ve bu araştırmalar üst düzeyde olmalı. Herkes tarafından okunmalı, bilinmeli. Son zamanlarda önüne gelen yazıyor ve onu yanlış anlatıyor diye düşünüyorum. Türk gençliği, önderi Mustafa Kemal'i çok iyi tanımalı. Bu kitap onu hatırlamanıza neden olacaksa ne mutlu bana. Tabii ben "Yaşa Mustafa Kemal Paşa" diyorum. Galiba bu konuda tarafsız kalamadı kalemim. Bu kusursa "Kadı kızında da olabilir" demişler halk deyimiyle. [Tanıtım yazısı]

**

ÇOCUKLAR İÇİN ÖYKÜLERLE, ÇİZGİLERLE ATATÜRK

Yedi Yetmiş Dergi Nisan sayısında, 23 Nisan özel dosyası ile çıktı. Yedi yetmiş Dergi, çocuklar için öykülerle, çizgilerle Atatürk dosyası yaptı...Çocuk&Edebiyat&Kültür dergisi Yedi Yetmiş Dergi Nisan sayısında, 23 Nisan özel dosyası ile çıktı. Yedi yetmiş Dergi, çocuklar için öykülerle, çizgilerle Atatürk dosyası yaptı.

Cumhuriyet'in haberine göre dergide Erk Acarer’in yazdığı, Mustafa Delioğlu’nun resimlediği Atatürk anekdotları yer alıyor. Sunay Akın’ın ve Süleyman Bulut’un 23 Nisan ve Atatürk anlatımları ve Ömür Kurt’un Yalova Köşkü hikayesi çocuklara bilinmeyen Atatürk’ü tanıtıyor. Şair Onur Caymaz’ın Atatürk ile ilgili bir şiiri de yer alıyor.

Haydar Ergülen’in edebiyat danışmanlığını, Barış İnce’nin yayın yönetmenliğini yürüttüğü dergiye önceden çocuk eseri vermiş olan Feyza Hepçilingirler, Gülşah Elikbank, Canan Tan, Şermin Çarkacı (Oyuncu Anne) gibi pek çok isim yazılarıyla katkı sundu.

Ayrıca çocuklara edebiyatçılarımızı tanıtmak, onları sıkmadan okumaya alıştırmak için önemli bir görev üstlenen dergide bu ay Cemal Süreya tanıtılıyor. Dergide deney, test ve oyunlar da yer alıyor. [Odatv.com, 3.4.2017]

**

Süleyman Bulut, Büyük Atatürk’ten Küçük Öyküler, Can Yayınları, 2016, 216 s.

Önümüzdeki hafta Cumhuriyet haftası ve yine Cumhuriyetimizi gururla kutladığımız bu haftadan kısa bir süre sonra da maalesef canım Atamızın ölüm yıldönümü dolayısıyla Atatürk haftası!

Böyle dönemlerde okumaktan hem sizin hem de varsa çocuğunuzun çok keyif alacağınız, tatlı, naif kısa öykülerden oluşan Büyük Atatürk’ten Küçük Öyküler serisi ile vatanımızın kurucusu, kurtarıcısı büyük önderi hem daha yakından tanıyacak, hem ona olan hayranlığınızı katlayacak, bol bol duygulanacak ve milli mücadele ruhunu derinlerde hissedeceksiniz hiç kuşkusuz!

Ben bu seriyi oğlumun ilkokula başladığı sene Cumhuriyet ve Atatürk haftaları boyunca evde durmadan tek konu ve gündemimiz Atatürk ve Kurtuluş Savaşı olunca, çocuklara Atamızı güzel anlatan kaynak arayışına girdiğimde keşfetmiştim.

Sırasıyla serinin 3 kitabını da edinip her akşam oğlumla birlikte okuduğumuz her yeni hikâyeyle Atatürk’e olan hayranlığımız ve sevgimiz artmakla kalmadı, her bir hikaye sayesinde bilmediğimiz farklı yönlerini de keşfetme fırsatı bulduk. Hikâyelerde geçen isimleri birlikte araştırdık, oğlumla birlikte hem zamanın ruhuna tanıklık ettik hem de Büyük Atamızın vizyonuyla ufkumuzu genişlettik.

Kitapta geçen hikâyeler, tarih kitaplarında bulamayacağınız detaylar aslında, Atamızın o dönem yaşam tarzını, yaklaşımını, duruşunu ve vizyonunu daha iyi özümseyebileceğiniz küçük anekdotlar şeklinde veriliyor. Okuyucuyu yormuyor, her biri 3-5 sayfa süren hikâyeleri bitirdikçe bir yenisini merak ettiriyor… Elinizden bırakamadan ve hiç sıkılmadan bir çırpıda okuyup bitireceğiniz bu seri hem yetişkinler, hem çocuklar için harika bir kaynak niteliğinde aynı zamanda. [Okuyucu Yorumu: Yasemin Gül]

--

Çoğunu ilk kez okuyacağınız, onlarca Atatürk öyküsü… Mustafa Kemal’in nasıl Atatürk olduğunu biliyor musunuz? Ya sevdiği atının öyküsünü okudunuz mu hiç? Köpeği Foks’un matraklıklarını… Kesilen iğde ağacını aramaya çıkan Atatürk’ü… Onun çiftçilik serüvenlerini… En sevdiği çiçek olan al karanfilin öyküsünü okudunuz mu? Büyük Atatürk’ten Küçük Öyküler, sevilen yazarımız Süleyman Bulut tarafından derlendi ve kaleme alındı. [Arka kapaktan]

**

CUMHURİYET BAYRAMI (Eğitici, Öğretici, Şiirli Çocuk Öyküsü)

Kardeşim Aysun, Atatürk İlköğretim Okulunun ikinci sınıfında okuyor. Çok düzenli ve çalışkan bir öğrencidir. Okulunu ve öğretmenini çok seviyor.

Cumhuriyet Bayramı günü çok erkenden kalktı. Kahvaltısını yaptı. Dişlerini fırçaladı. Bayramlık giysilerini giydi. Bir sandalyenin üzerine çıkarak aşağıdaki şiiri vurgu ve tonlamalara dikkat ederek okudu.

 

CUMHURİYET

Ulusuna Atatürk’ün

Armağanı hürriyet.

Yirmi dokuz ekimde

Kuruldu cumhuriyet.

 

Elimizde al bayrak,

Alanlara koşalım.

Bugün en büyük bayram,

Neşelenip çoşalım.

 

Önder Atatürk kurdu,

Yüce cumhuriyeti.

Bizler yaşatacağız,

Bu büyük emaneti.

 

Aysun, şiir okumasını bitirir bitirmez odadan bir alkış sesi duyuldu. Baktım, dedem el çırparak Aysun’a doğru geliyor. Dedem Aysun’u kucaklayıp öptü:

-Aferin kızım! Şiiri çok güzel okudun. Umarım kürsüde de böyle güzel okursun, dedi.

Kardeşim Aysun:

-Dedeciğim, öğretmenimiz bu şiiri sınıfta hepimize tek tek okuttu. En güzel ben okuduğum için bayram günü yani bugün şiiri kürsüde ben okuyacağım, dedi. Sonra emekli öğretmen olan dedeme dedi ki:

-Dedeciğim! Niçin bayram yapıyoruz?

 

Dedem, Aysun’u yanındaki koltuğa oturtarak şunları söyledi:

-Eskiden yurdumuzu padişahlar yönetiyordu. Devletimizin adı da Osmanlı Devleti idi. O zaman cumhuriyet de Cumhuriyet Bayramı da yoktu. Padişahlar göreve seçilerek gelmezlerdi. Padişah ölünce deli de olsa, çocuk da olsa bilgisiz de olsa oğlu padişah olurdu. Padişahın kızları padişah olamazdı.

Padişahlardan bazıları devleti iyi yönetemediler. Devletimiz güçsüz kaldı. Avrupa’daki gelişmeleri izleyemedi. Gelişen Avrupa devletleri arasında Birinci Dünya Savaşı çıktı. Osmanlı Devleti de Almanya’nın yanında savaşa katıldı.

 

Savaşın sonunda yenildik. Düşmanlar yurdumuzu işgal ettiler. Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları yurdumuzun kurtarılması için çalışmalara başladılar. Atatürk 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Erzurum ve Sivas’ta halkın temsilcileriyle toplantılar yaptı. Yurdun kurtarılması için Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması kararı alındı. Mustafa Kemal Atatürk ve halkın temsilcileri Ankara’ya geldiler. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Mustafa Kemal Meclis başkanı seçildi.

 

Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli bir ordunun kurulmasına karar verdi. Türk ordusu Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde Kurtuluş Savaşı yaptı. Kurtuluş Savaşı başarıyla sonuçlandı. Düşmanlar yurdumuzdan çıkarıldı. Böylece Türk ulusu yeniden bağımsızlığına kavuştu.

Atatürk devletimizin yönetim şeklinin cumhuriyet olmasını istiyordu. Çünkü cumhuriyet en iyi yönetim şeklidir. Cumhuriyet yönetiminde halk,yöneticisini kendisi seçer. Yani cumhuriyet, ulusun kendi kendisini yönetmesidir. Atatürk,Türk ulusunun kendi kendisini yönetmesini istiyordu.

 

Atatürk ve arkadaşlarının önerisiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi 29 Ekim 1923

günü cumhuriyeti ilan etti. Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal

Atatürk’ü cumhurbaşkanı seçti. Bu sevinçli gün "Cumhuriyet Bayramı" olarak kabul edildi. Bunun için her yıl 29 Ekim günü bayram yapıyoruz.

 

Dedemin konuşması bitince Aysun, dedemi kucakladı. Elini öptü. Verdiği bilgiler için dedeme teşekkür etti. "Dedeciğim, bu anlattıklarından sonra Atatürk’ü daha çok seviyorum. Yaşasın cumhuriyet! Yaşasın Atatürk!" dedi. Sonra duvar saatine baktı. Tören saatinin yaklaştığını söyledi.

-Hoşça kal dedeciğim! Hoşça kal anneciğim! Hoşça kal ablacığım! diyerek salondan ayrıldı.

Annem dış kapıya kadar Aysun’la gitti.

-Güle güle git kızım! Trafik işaretlerine dikkat et. Kırmızı ışıkta bekle. Yeşil ışıkta geç. Tanımadığın birisinin verdiği şeyleri yeme. Devamlı yolun solundan yürü, dedi.

Aysun, evin kapısından on metre uzaklaşmadan annem bana dönerek dedi ki:

-Oğlum Mehmet! Biz tören alanına sonra gidecektik. Ancak cadde ve sokaklar çok kalabalık. Hemen git Aysun’a eşlik et. Birlikte okula gidin. Ben de birazdan gelirim.

Hızlı hızlı yürüyerek Aysun’a yetiştim. Gerçekten cadde ve sokaklar çok kalabalıktı. Çocuklar anne ve babalarıyla birlikte ellerinde bayraklarla okula gidiyorlardı.

Herkes çok sevinçli ve heyecanlı gözüküyordu. Aysun’la söyleşerek okulun bahçesine geldik. Zil çaldı. Öğrenciler okul bahçesinde sıra oldu. Saygı duruşundan sonra İstiklal Marşı söylendi. Okul müdürü günün anlam ve önemini belirten bir konuşma yaptı. Öğrenciler adına konuşan beşinci sınıf öğrencilerinden Duygu abla kürsüye çıkarak şunları söyledi:

- Atatürk’ün önderliğinde cumhuriyet yönetimine kavuştuk. Cumhuriyetin ilanından sonra birçok yenilik yapıldı. Hastahaneler, yollar, köprüler, fabrikalar yapıldı. Yeni okullar açıldı. Öğrenilmesi zor olan Arap alfabesi kaldırıldı. Yeni Türk alfabesi kabul edildi. İnsan hak ve hürriyetlerine önem verildi. Kılık ve kıyafette yenilikler yapıldı. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildi. Kadın, erkek eşitliği sağlandı. Din ve devlet işleri birbirinden ayrıldı. Ağırlık, uzunluk ve zaman ölçüsü birimleri değiştirildi. Okka yerine kilogram, arşın yerine metre kullanılmaya başlandı.

Duygu ablanın konuşmasını seyirciler ayakta alkışladılar. Kardeşim Aysun, şiirini çok güzel ve coşkulu bir şekilde okudu. Seyirciler Aysun’u da sevgi ve coşkuyla alkışladılar. Arzu ablanın okuduğu aşağıdaki şiir de seyirciler tarafından çok beğenildi ve çok büyük alkış aldı.

 

CUMHURİYET

 

Düşmanı kovmak için

Çok çalıştı bu millet.

Yirmi dokuz ekimde

Kuruldu cumhuriyet.

 

Yirmi dokuz ekimi

Karşılarız sevinçle.

Çünkü o gün kavuştuk

En iyi yönetime.

 

Mustafa Kemal Paşa

Toprağınla bin yaşa.

Senin sayende ancak

Ulusum geçti başa.

 

Şiirler okunduktan sonra okul korosu marşlar ve türküler söyledi. Folklor ekibi davul zurna eşliğinde oyunlar oynadı. Geçit töreninden sonra tören sona erdi.

 

Cumhuriyet Bayramı hepimize kutlu olsun!

Yaşasın cumhuriyet! Yaşasın Atatürk!

Müfit AKSAKAL, Cumhuriyet Bayramı, Mir Yayınları, İstanbul, 2009.

Copyright © Prof. Dr. Cihan Dura