Atatürk Okulu > Milli Egemenlik Dersleri
11-11-2020
ATATÜRK’TE ‘ORTAK MİLLÎ FİKİR’ KAVRAMI

Atatürk bir milletin ortak duygu ve düşünceleri olduğunu kabul eder. Bunu ‘ortak millî fikir’ adıyla, milleti oluşturan ortak tarih, ortak kültür, ortak ahlak gibi unsurlar arasında sayar. Ortak millî fikir aynı zamanda Millî İrade kavramını da kapsar. Atatürk bu anlayıştan siyaset ve yönetim alanında önemli olan şu sonuca ulaşır: Millî irade tek bir şahsın değil bütün bir milletin eseridir. Dolayısıyla “milletimize hizmet ederken, kendi emel ve düşüncelerimize göre değil, milletimizin emel ve düşüncelerine göre hareket etmeliyiz.” Millî İrade’ye boyun eğmek, uymak, onu kılavuz bilmek gerekir.

Bu yüksek görüşü daha yakından inceleyelim. Atatürk diyor ki:

Bir toplumun ortak ve genel duyguları, ortak ve genel düşünceleri vardır. Eğer söz konusu ‘ortak fikir ve duygular’ her zaman ifade edilemiyor ve açığa vurulamıyorsa, bu duruma bakıp onun var olmadığına hükmetmemek gerekir. O pratikte kesinlikle vardır.

● Milletlerin oluşmasında etkili olan faktörler; ortak ahlaktır, ortak duygu ve heyecan, hatıra ve gelenekler, ortak kültürdür; fakat aynı zamanda ‘ortak millî fikirler’dir. Söz konusu genel duygu ve fikirlerin ortaya çıkışı ve açığa vurulma derecesi sayesindedir ki, toplumların değerleri, uygarlaşma dereceleri, arzu ve eğilimleri anlaşılır. Kendimizi ele alalım: Bizim varlığımızı kurtaran, bağımsızlığımızı kurtaran bütün eylem ve hareketler; milletimizin ortak fikrinin, arzusunun, azminin yüksek tecellisi eserinden başka bir şey değildir. Bu gerçek gösteriyor ki, her ne ad ile olursa olsun, milletin duygu ve düşünce birliğini ihlal etmek, milletimize yapılabilecek en büyük düşmanlıktır.

Atatürk devam ediyor: Bir toplumu yöneten, onun yazgısı hakkında hüküm verecek insanlar için ölçü; o toplumun kamuoyundan anlaşılan yetenek ve değeridir, ‘ortak ulusal fikirleri’dir. Ben Anadolu’ya geçerken, milletin düşünce ve duygularını bunun için yoklayıp öğrenmek istiyordum. Bu amaçla, halk ile yakından temas ettim, konuştum, sohbet ettim, onlarla fikir alışverişinde bulundum.

● Bir milletin bireylerinde hâkim olması ve kesinlikle uyulması gereken şey, doğru yolda yürüyebilmeleri için biricik esas Millî İrade’dir; milletin ortak arzusu, milletin ortak düşüncesidir. Millî İrade bütün millet bireylerinin arzularının, emellerinin bileşkesidir. Bu fikir ve eğilimlerin hakiki ve ciddi olabilmesi, milletin maddî ve manevî ihtiyaç kaynaklarından gelmelerine bağlıdır.

Millî emeller, Millî İrade; yalnız bir şahsın düşünmesinden değil, bütün millet bireylerinin tamamının arzularının, emellerinin bileşkesinden oluşur. Bu demektir ki, millete hizmet ederken, kendi emel ve düşüncelerimize göre değil, milletimizin emel ve düşüncelerine göre hareket edeceğiz. Kişisel kanıya göre değil, milletin kanı, düşünce ve duygularını yoklayarak yürüyeceğiz. Atatürk şöyle der: Benim için en kutsal görev, Millî İrade’ye boyun eğmeyi her şeyin üzerinde tutmam olmuştur.

Büyük Önderimiz şunları da ekliyor düşündükleri arasına: Ben milletimin duygu ve düşüncelerini yakından tanımaktan, sevgili milletimde gördüğüm yetenek ve ihtiyacı ifade etmekten başka bir şey yapmadım. Halkımın bu yetenek ve duygularına olan vukufumla, onları sezip tanımakla övünürüm. Halkımın ruhuna, iç dünyasına olan bu vukuf yeteneğim, benim en çok övündüğüm bir niteliğimdir.

***

Sonuç olarak diyebilirim ki,

Milletimizin ortak duygu ve düşünceye, onların kapsadığı Millî İrade’ye büyük bir saygı duymalıyız. Çünkü o varlığımızı da bağımsızlığımızı da kurtaran, bugünümüzü ve geleceğimizi belirleyendir.

Milletimizin ortak duygu ve düşünceleriniMillî İrade’yi iyi tanımayı ve kılavuzumuz bilmeyi kutsal bir görev saymalıyız. Milletimizin, halkımızın ruhuna, beynine, yüreğine nüfuz etmeyi hayatımızın bir kuralı yapmalı ve bu kuralı uygulamalıyız.

Kaynak: ATANAME (2019)

Copyright © Prof. Dr. Cihan Dura